Onder de loep: Het persoonlijke plan voor na de bedrijfsoverdracht

Een exitplan bestaat uit drie onderdelen: het bedrijf, de financiën en het persoonlijke plan. De eerste twee krijgen verreweg de meeste aandacht. Het derde wordt het vaakst overgeslagen, terwijl het de factor is die bepaalt of de overdracht ook persoonlijk geslaagd is.

Het zwarte gat voorkomen met een persoonlijk doel

Ondernemers zijn doeners, ze bouwen, beslissen en lossen op. De energie en voldoening die dat geeft halen ze uit hun werkzaamheden: het bedrijf. Wanneer het bedrijf er niet meer is, verdwijnt die bron van voldoening en kan de vrijheid zonder richting al snel als leegte voelen.

Uit onderzoek blijkt dat meer dan 75% van de ondernemers een jaar na bedrijfsoverdracht een vorm van spijt heeft van de verkoop. Met name omdat er geen antwoord klaarlag op de vraag: wat doe ik straks? Een persoonlijk plan is precies het antwoord op die vraag, en het is de reden dat we dit onderdeel net zo serieus nemen als de voorbereiding op de verkoop.

Zingeving en voldoening zijn daarin de kern: waar haal je je voldoening vandaan als het bedrijf niet meer van jou is? Als ondernemer was het antwoord op die vraag vanzelfsprekend, na de overdracht is het dat niet meer.

Na bedrijfsoverdracht verandert er meer dan je denkt

Op de dag van de overdracht verandert er meer dan de meeste ondernemers van tevoren inschatten. Zeven dingen, om precies te zijn.

Je identiteit hing jarenlang samen met het bedrijf. Bij de sportvereniging of een borrel vroegen mensen wat je deed. Nu heb je een ander verhaal nodig. Dat klinkt makkelijk, maar het is voor veel ondernemers een van de lastiger dingen.

Je zingeving en voldoening waren gekoppeld aan bouwen, groeien, winnen met je team. Die drive is er na de verkoop nog steeds, maar heeft wel een nieuwe bestemming nodig.

Je positie en aanzien vallen weg. Je stond bovenaan, nam de beslissingen en droeg de verantwoordelijkheid voor de gezinnen achter je medewerkers. Dat geeft een gevoel van belang dat moeilijk te vervangen is met iets anders.

Je sociale contacten waren voor een groot deel zakelijk. Interacties met klanten, leveranciers, medewerkers en relaties die jou opzochten omdat er een zakelijke reden was. Die reden valt weg na de overdracht, en daarmee ook een deel van de dagelijkse sociale structuur.

Je ritme en structuur veranderen. Van een volle agenda naar zelf invullen is een grotere omschakeling dan het klinkt; het omarmen van de nieuwe vorm van vrijheid heeft tijd nodig.

Je prestatieritme was meetbaar: omzet, groei, deals, opdrachten. Na de overdracht zijn die doelen weg. Wat streef je straks na en op welk niveau? Dat moet geleidelijk gaan en goed worden gedefinieerd.

En dan is er het gevoel van iets bereikt hebben. De strijdlust, het strijden voor de zaak, het gevoel van ergens bovenop staan. Dat verdwijnt zodra je de sleutels hebt afgegeven. Die sportauto op de bucketlist is gaaf en geeft een stukje voldoening, maar het is een tijdelijk substituut.

Wie dit van tevoren weet en er actief mee aan de slag gaat, maakt een transitie.

De twee vragen die het plan beantwoordt

Een persoonlijk plan staat of valt bij twee vragen die de meeste ondernemers pas achteraf stellen.

De eerste: hoe ga je je week invullen en waar haal je zingeving en voldoening vandaan? Ga je investeren, iets opbouwen, bijdragen aan iets, meer tijd maken voor wat je altijd al wilde? Het antwoord hoeft niet perfect te zijn, maar het moet bestaan, en het moet concreet genoeg zijn dat het je door de eerste maanden trekt.

De tweede: klopt het financieel? Je bent gewend aan een bepaalde levensstijl. Of die na de overdracht houdbaar is, hangt af van wat je netto overhoudt na belasting, schulden en transactiekosten. Dat getal is bijna altijd lager dan de enterprise value waarmee de gesprekken begonnen. Wie dat rekenwerk pas na de deal maakt, kan voor verrassingen komen te staan.

De volgorde is ook belangrijk: eerst je leefstijlvisie in kaart brengen, daarna staven of dat financieel ook haalbaar is.

Wat een persoonlijk plan concreet bevat

Een persoonlijk plan is geen document dat je één keer invult en in een la legt, het is een antwoord op de vraag hoe je nu kijkt naar het leven na de bedrijfsoverdracht, en wat je daarvoor nodig hebt.

Dat begint met een leefstijlvisie: hoe ziet een goede week eruit, wat wil je doen, wat wil je bijdragen, wat wil je loslaten? Vanuit die visie bouw je het financiële plan: hoeveel heb je nodig, wat levert de overdracht op, klopt dat met hoe je wil leven?

Daarnaast bevat een goed persoonlijk plan een antwoord op jouw behoefte aan voldoening en zingeving. Wat ga jij straks doen met de energie en de drive die je jarenlang in het bedrijf stak? Die verdwijnt niet na de verkoop. En dan is er de overgang zelf: van de ene op de andere dag stoppen gaat bij vrijwel niemand goed. Een geleidelijke afbouw, een tijdelijke rol, een periode van bewust schakelen — dat maakt het verschil.

Waarom je dit niet alleen uitwerkt

Je naasten, en met name je partner, hebben hierbij een belangrijke rol. In jullie leven en samenzijn gaat immers ook veel veranderen. Waar je voorheen fysiek en met je hoofd vaak bij de zaak was, ben je nu ineens veel thuis. De keuzes die je maakt na de overdracht raken jullie daarom allebei, en verwachtingen die niet voor de overdracht op tafel komen, komen erna alsnog op tafel, maar dan met frictie.

Ook is er toegevoegde waarde in iemand van buiten die de vragen stelt die je jezelf niet stelt. Iemand die met je spiegelt over zaken als: waarom wil je eigenlijk verkopen? Als het antwoord vaag is, is alles daarna ook vaag. Een helder antwoord op die vraag is de basis waarop de rest gebouwd wordt. Ik had zelf na mijn overdracht meer aan een goed persoonlijk plan kunnen hebben. Niet omdat er niets was om naar uit te kijken, maar omdat ik die transitie zelf te weinig had voorbereid. Dat is de reden dat ik dit deel van het traject niet oversla.

Wil je weten wat een persoonlijk plan voor jou concreet betekent en waar je begint? Neem contact op voor een eerste afspraak met Propasso.